Get Adobe Flash player

Η Nelly’s ( Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη) διάσημη φωτογράφος της εποχής της, αλλά και στις μέρες μας υπήρξε πρωτοπόρος φωτογράφος με διεθνή αναγνώριση.

Σφακιά 1939

Σφακιά 1939

Από το 1927 η Nelly’s περιοδεύει την ελληνική ύπαιθρο του Μεσοπολέμου. Ελληνίδα της διασποράς, η Nelly’s συνθέτει φωτογραφικά μία Ελλάδα «ειδυλλιακή».

Λάκκοι Χανίων 1927

Λάκκοι Χανίων 1927

Στα πλαίσια αυτά επισπεύτηκε και την Κρήτη σε δύο ταξίδια της, το 1927 και το 1939, αποτέλεσμα αυτών των ταξιδιών είναι και το λεύκωμα «Πρόσωπα της Κρήτης».

Σφακιά 1939

Σφακιά 1939

Εδώ παρουσιάζουμε μερικές από τις φωτογραφίες της που υπάρχουν στο βιβλίο της «Πρόσωπα της Κρήτης» καθώς και απόσπασμα από την μαρτυρία της για την επίσκεψη της στην Κρήτη.

NELLYS-KRHTH_0001Η Nelly’s διηγείται: “Στην Κρήτη πήγα το 1927. Θυμάμαι που συνάντησα στο καράβι τον κύριο Λαμπράκη, τον εκδότη, που καθότανε στο ίδιο κτίριο όπου έμενα κι εγώ και τον ήξερα και ο οποίος με υποστήριξε ιδιαίτερα από τις εφημερίδες του. Συναντηθήκαμε λοιπόν και όπως με είδαν ντυμένη με γκέτες, γέλασαν με την παρέα του. Αλλά εγώ δεν έδινα καμία σημασία γιατί ήθελα να είμαι βολικιά και δεν μ ένοιαζε. Στο Ηράκλειο νοίκιασα μια σακαράκα με οδηγό. Είχα ένα σχέδιο από πριν και γύριζα στα χωριά φωτογραφίζοντας. Δεν θα ξεχάσω σ” ένα μέρος που είχε μαργαρίτες τόσο υψηλές που το μπόι μου το σκέπαζαν.”

Ηράκλειο, λιμάνι 1927

Ηράκλειο, λιμάνι 1927

Φωτογράφισα τα αρχαία στην Κνωσσό, στην Αγία Τριάδα. Πήγα και στο Ρέθυμνο. Συνολικά θα έμεινα καμμιά δεκαριά μέρες τότε στην Κρήτη. Χρησιμοποιούσα μια μηχανή Uvel με φυσούνα, που άλλαζε φακούς και έπαιρνε πλάκες και φιλμ. Είχα και μια Rolleiflex.   Οταν γύρισα, ένα μέρος από αυτές τις φωτογραφίες τυπώθηκε στα περιοδικά του Τουρισμού.

NELLYS-KRHTH_0033Μετά από δώδεκα χρόνια το 1939, ο Τουρισμός, που έβγαζε διαφημιστικά βιβλία για όλα τα μέρη της Ελλάδος με δικές μου κυρίως φωτογραφίες, μ΄ έστειλε πάλι στην Κρήτη για να κάνω τις φωτογραφίες ενός βιβλίου για το νησί. Υπεύθυνος για την σύνταξη των εντύπων αυτών ήταν ο Τάκης Μπαρλάς και καλλιτεχνικός διευθυντής ο ζωγράφος Γεώργιος Γέροντας. Αυτή τη φορά πήγαμε με τον άντρα μου, και με γράμματα του Υπουργείου Τουρισμού. Βρήκα τον Δήμαρχο Ηρακλείου και του είπα πως θέλω να πάω στα διάφορα χωριά. «Ευχαρίστως θα σας βοηθήσω για τα άλλα μέρη» είπε ο Δήμαρχος «αλλά στα Σφακιά δεν σας συμβουλεύω να πάτε, γιατί οι άνθρωποι εκεί είναι άγριοι και μπορεί να μην δεχτούν να τους φωτογραφίσετε». Εγώ του είπα οτι είχα πρόγραμμα καθορισμένο από τον Τουρισμό και θέλω να πάω. Νοικιάσαμε ένα μεγάλο αυτοκίνητο με οδηγό.

Σφακιανοί 1939

Σφακιανοί 1939

Ο Δήμαρχος μου έδωσε μαζί τον πρόεδρο του Ορειβατικού και τον Γραμματέα της Δημαρχίας που ήξεραν τα βουνά. Είχα μαζί μου τις παλιές μου μηχανές και την Contax. Φτάσαμε στα Σφακιά στο φυλάκιο της Χωροφυλακής. «Κυρά μου» είπαν οι χωροφύλακες «δεν σας έχουν πει εδώ τι γίνεται; Εμείς δεν μπορούμε να ανακατευτούμε. Αυτοί εδώ κάνουν ότι θέλουν». Κυκλοφορούσε και ο φυγόδικος ανηψιός του Καπετάν Μάντακα στα βουνά. Τότε, λέω εγώ, θα πάω μόνη μου στο χωριό. Αφησα τους άλλους και προχώρησα μόνη μου. Βρήκα μια πόρτα ξύλινη, την έσπρωξα και μπήκα. Μέσα στο σκοτάδι διέκρινα κάποιον που ανακάτευε. Τόλμησα να πλησιάσω και τον ρώτησα τι κάνει και μου λέει «Δε βλέπεις; Τυρί κάνω». Έκατσα και τον έβλεπα πως το κάνει και κουβεντιάζαμε. Σε λίγο μπήκαν δύο κοπέλες πολύ στενοχωρημένες. Τη μια μου τη σύστησε για αδελφή του, την άλλη ξαδέλφη του.

Σφακιανοί 1939

Σφακιανοί 1939

Μου έκαναν εντύπωση γιατί τις είδα βαμένες, ντυμένες με πολιτικά ρούχα, όχι με κρητικά, αλλά μου είπαν οτι έμεναν στον Πειραιά για να σπουδάσουν ραπτική. Εκεί κοντά, σ” ένα χωριό τ” Ασκύφου νομίζω, γινόταν ένα πανηγύρι και είχαν ετοιμαστεί για να πάνε, αλλά δεν τις πήρε το λεωφορείο γιατί ήταν γεμάτο κόσμο κι έκλαιγαν οι κοπέλες από τον καημό τους. Τότε τους είπα εγώ οτι έχω αυτοκίνητο και θα μπορούσαμε να τις πάρουμε. Θα στριμωχτούμε, αλλά θα χωρέσουμε. Περιμέναμε να τελειώσει ο αδελφός τους το τυρί και φύγαμε. Στο δρόμο τους είπα για ποιό σκοπό είχα πάει και τους ζήτησα να με συστήσουν στον Πρόεδρο και τον κόσμο του χωριού. Τους εξήγησα πως με έστελνε ο Τουρισμός και οτι ο ξένος κόσμος έρχεται και πάει στα αρχαία και σ” εσάς εδώ δεν πατάει, ενώ είναι τόσο ωραία μέρη.

NELLYS-KRHTH_0013Μου φέρθηκαν όλοι πάρα πολύ καλά και δεν ήξερε ποιός να με πρωτοπάρει στο σπίτι του και εννοούσαν να πίνω και να τρώω με όλους. Ολοι τους πρόθυμοι, όλοι ευχάριστοι. με μεταχειρίστηκαν σαν αν ήμουνα δική τους. Ούτε τότε ούτε ποτέ άλλοτε είχα δυσκολία με τον κόσμο. Πουθενά δεν συνάντησα άρνηση. Οι περισσότεροι στεκόταν φυσικοί και αυθόρμητοι μπροστά στον φακό. Σπάνια χρειαζόταν να τους σκηνοθετήσω. Πιάναμε κουβέντα στην αρχή, τους γλυκομιλούσα, τους συζητούσα και κανένας δεν αρνήθηκε ποτέ να τον φωτογραφίσω.

NELLYS-KRHTH_0041Την άλλη μέρα, ξεκινήσαμε πρωί πρωί να πάμε στα μητάτα. Ήθελα να βγάλω τα τυριά που κάνανε. Έκανα πολλές φωτογραφίες εκεί. Έφερναν τα κοπάδια, τα έβαζαν μέσα στη μάντρα και είχαν ένα λάκκο σκαμμένο μπροστά στην είσοδο της μάντρας, όπου υπήρχε ένα καζάνι χωμένο το μισό μέσα στη γη για να μην πέφτει, χτυπούσαν ένα – ένα τα ζώα μ” ένα καλάμι και το έφερναν πάνω απ” το καζάνι και το άρμεγαν.

NELLYS-KRHTH_0011Με τον τρόπο αυτό, μέσα σε λίγο χρόνο είχαν αρμέξει του κόσμου τα πρόβατα. Μου είχε κάνει εντύπωση μεγάλη.   Μετά πήγαμε στην παραλία του Λέντα, στο αρχαίο Ασκληπιείο. Μερικές μέρες αργότερα, ξεκινήσαμε να πάμε στον Ομαλό, για να φωτογραφίσουμε το φαράγγι της Σαμαριάς.

Λάκκοι Χανίων 1927

Λάκκοι Χανίων 1927

Πάθαμε όμως μεγάλες νίλες αυτή τη φορά. Γιατί εκεί που βράδιαζε, μας πιάνει, Ιούνιο μήνα, μια χιονοθύελλα, κι είμεθα εγώ με τσιτένιο φουστανάκι, ο άντρας μου με shorts και λεπτό πουκάμισο, παγώσαμε. Βρήκαμε ένα μαντρί χτισμένο από πέτρες στοιβαγμένες, όπου μπήκαμε να προφυλαχτούμε και συναντήσαμε και τρεις χωροφύλακες που είχαν φτάσει εκείνη τη μέρα και είχαν ανάψει έναν κορμό δέντρου να ζεσταθούν, αλλά το ξύλο ήταν ακόμα χλωρό και κάπνιζε όλος ο τόπος και δεν βλέπαμε ο ένας τον άλλο.

NELLYS-KRHTH_0037Πεινούσαμε, δεν είχαμε τίποτα να φάμε, οι χωροφύλακες είχαν κάτι ξερά φασόλια που προσπάθησαν να τα βράσουν αλλά δεν ψήνονταν. Ξαπλώσαμε με τον άντρα μου να κοιμηθούμε σ” ένα στενό κρεβατάκι εκστρατείας που μόλις χωρούσαμε, έμπαινε το κρύο από παντού. Τέλος πάντων ξημερωθήκαμε εκεί. Πήγε ένας από τους χωροφύλακες και μας βρήκε λίγο γάλα να πιούμε και όταν έφεξε καλά μας αναζήτησαν από το χωριό και μας πήραν με ζώα και γυρίσαμε πίσω στο Ηράκλειο.

NELLYS-KRHTH_0034Συνεχίσαμε σε λίγες μέρες την περιοδεία μας για να κάνουμε την υπόλοιπη δουλειά που δεν είχαμε κάνει. Συνολικά μείναμε δύο με τρεις βδομάδες στο νησί. Όταν επιστρέψαμε στην Αθήνα τύπωσα τα φιλμ και έφυγα για την Αμερική, στην Παγκόσμια έκθεση της Νέας Υόρκης, γιατί ήθελα να δω το ελληνικό περίπτερο, για το οποίο είχα κάνει πολλές φωτογραφίες.

NELLYS-KRHTH_0032Σε δέκα μέρες, κι ενώ είμαστε στην Αμερική, κηρύχτηκε ο πόλεμος και δεν ξαναγύρισα. Μετά την Απελευθέρωση ο Τουρισμός τύπωσε επιτέλους το βιβλίο για την Κρήτη με ασπρόμαυρες, αλλά και μερικές έγχρωμες φωτογραφίες μου από κείνο το ταξίδι.

NELLYS-KRHTH_0017

“Στην Κρήτη δεν ξαναπήγα ποτέ.”

Γ.Φ. – Ιούλιος 2015

NELLYS-KRHTH_0011 NELLYS-KRHTH_0007 NELLYS-KRHTH_0005 NELLYS-KRHTH_0004 NELLYS-KRHTH_0003 NELLYS-KRHTH_0002 NELLYS-KRHTH_0041 NELLYS-KRHTH_0040 NELLYS-KRHTH_0039 NELLYS-KRHTH_0038 NELLYS-KRHTH_0028 NELLYS-KRHTH_0029 NELLYS-KRHTH_0030 NELLYS-KRHTH_0031 NELLYS-KRHTH_0032 NELLYS-KRHTH_0036 NELLYS-KRHTH_0027 NELLYS-KRHTH_0026 NELLYS-KRHTH_0025 NELLYS-KRHTH_0023 NELLYS-KRHTH_0022 NELLYS-KRHTH_0021 NELLYS-KRHTH_0020 NELLYS-KRHTH_0019 NELLYS-KRHTH_0018 NELLYS-KRHTH_0017 NELLYS-KRHTH_0016Βιογραφία της Nelly’s >>>

Share
enduroshop